الشيخ محمد آصف المحسني
83
افق اعلى (تفسير آياتى از قرآن مجيد) (فارسى)
آِيا قبطىهاى مستثمر و قوم فرعون كه از همه جهات مادى برترى داشتند ، چه حالى داشتند و به كجا رسيدند ؟ آيا پس از فرعون حكومت ادامه يافت ؟ توسط كى ؟ و بچه كيفيت ؟ و رابط قبطيها و اسرائيلىها چگونه بوده است ؟ نگارنده بى اطلاع است . ظاهرا اسكان بنى اسرائيل در مصر با آمدن حضرت يعقوب و پسران او در زمان حكومت يوسف بر مصر ، تحقق يافته است . شقاوت « وَ ما تِلْكَ بِيَمِينِكَ يا مُوسى ، قالَ هِيَ عَصايَ أَتَوَكَّؤُا عَلَيْها وَ أَهُشُّ بِها عَلى غَنَمِي وَ لِيَ فِيها مَآرِبُ أُخْرى ، قالَ أَلْقِها يا مُوسى » ( طه : 17 ، 18 ، 19 ) ؛ اى آدم شيطان دشمن تو و زوجه تو است مبادا شما را از بهشت بيرون كند كه به شقاوت مىرسى تو در بهشت نه گرسنه مىشوى و نه عريان نه تشنه مىشوى و نه آفتاب زده ( 17 ، 18 ، 19 ) سوره طه . بحث اينجا است كه شقاوت دو معنى دارد ، يكى بد بختى ضد خوشبختى ، وصف شقى و سعيد در اصطلاح قرآن و عرف متشرعه يكى آن خيلى بد كه جز بر گنهكار و دومى آن جز بر مطيع اطلاق نمىشود و دومى به معنى رنج و خستهگى . جمعى از علماى اماميه به خاطر مقام آدم و حتى عصمت او جمله فتشقى را به معنى دوم گرفتهاند و بزرگترين دليل آنها دو آيه بعدى است كه اين جمله را به گرسنگى و برهنگى و تشنگى و گرما زدگى تفسير كردهاند كه مفسده نهى را به همينها خلاصه نمودهاند و به اصطلاح اصول فقه نهى ارشادى است نه مولوى و ترك نهى ارشادى عقاب و مبغوضيت ندارد . دليل جمعى ديگر شايد جمله عصى و جمله غوى باشد ؛ يعنى آدم نافرمانى كرد و خلاف رشد رفت .